Ä°srail tarihinin en önemli isimlerinden biri olan Nazi savaÅŸ suçlusu Adolf Eichmann'ın yakalandığı operasyon hakkındaki sergiye katkıda bulunmak için Mossad ilk kez arÅŸivlerini açtı.
Tel Aviv’de bulunan Yahudi Halkı Müzesi’nde açılan “Son Operasyon” (Operation Finale) sergisinde 50 yıl kadar önce idam edilen olan Nazi savaÅŸ suçlusu Adolf Eichmann’ın tarağı, sigara tablası, ev anahtarlarının yanı sıra, operasyon ve davayla ilgili resmi belgeler bulunuyor.
Guardian’ın haberine göre küratörlüÄŸünü halen Mossad’da çalışmakta olan Avner A. isimli bir ajanın yaptığı sergi için ilk kez istihbarat dairesinin arÅŸivleri açıldı. Sergideki parçaların yüzde 90’ı Mossad’ın depolarından getirildi.
ARŞİVLERDEN ÇIKAN Ä°LGÄ°NÇ OBJELER
ArÅŸivden çıkanlar arasında bir çantaya saklanmış kamera, sahte belge ve araç plakaları üretmek için kullanılan malzemeler, Mossad’ın elle yazılmış ve kağıtları sararmış Eichmann dosyası, Eichmann Arjantin’den Ä°srail’e kaçırılırken kullanılan uyuÅŸturucu iÄŸne ve duruÅŸma sırasında Eichmann’ın oturduÄŸu kabin gibi parçalar var.
KULAKLARI YAKALATTI
Eichmann, Hitler’in Yahudiler için hazırladığı ve 6 milyon kiÅŸinin ölümüyle sonuçlanan “Kesin Çözüm” planının uygulanmasından sorumlu kiÅŸiydi. Ä°kinci Dünya Savaşı’nın bitmesinin ardından Müttefik güçler tarafından tutuklanan Eichmann, kaçmayı baÅŸarmış ve Arjantin’e sığınmıştı. Holokost’ta hayatta kalan ve daha sonra Eichmann’ın oÄŸluyla sevgili olan bir kadının, ÅŸüphelenerek Ä°srail istihbaratına haber vermesi üzerine yakalanmıştı.
Sergide yer alan belgeler, bu operasyonun iç yüzünü de gözler önüne serdi. Buna göre operasyon, Mayıs 1960’ta planlandı ve tamamlandı. Ricardo Klement sahte adıyla Buenos Aires’te yaÅŸayan Eichmann’ın gizlice çekilen fotoÄŸrafları SS dosyasındaki fotoÄŸraflarıyla karşılaÅŸtırıldı. Kulaklarının ÅŸeklinden Eichmann ve Klement’in aynı kiÅŸi olduÄŸu kanısına varıldı.
ARJANTÄ°NLÄ°LERÄ° "HAVAYOLLARI ÇALIÅžANI" DÄ°YE KANDIRDILAR
Bir arabaya atılarak güvenli bir eve götürülen Eichmann’a kimliÄŸi soruldu. Ä°lk iki seferde sahte isimler veren Eichmann, üçüncü seferde, “Evet ben Adolf Eichmann’ım” dedi. Ele geçirilen kiÅŸinin kimliÄŸi kesinleÅŸtikten sonra, Eichmann’ı Arjantinli yetkililere fark ettirmeden ülkeden çıkarma operasyonu baÅŸladı.
Bir Ä°srailli resmi heyet El Al Havayolları’na ait uçakla Buenos Aires’e geldi. DönüÅŸte uyutulan Eichmann’a El Al üniforması giydirildi ve “hasta bir çalışan” olduÄŸu söylendi.
Ä°srail’in ilk baÅŸbakanı David Ben-Gurion, Eichmann’ın yakalandığını Ä°srail parlamentosuna duyurduÄŸunda dünya ayaÄŸa kalktı. Eichmann, Yahudi halkına karşı insanlık suçları, savaÅŸ suçları ve düÅŸman bir örgüte üye olmak dahil 15 farklı suç iÅŸlemekle itham edildi.
Ä°NFAZ EDÄ°LEN Ä°LK VE TEK Ä°DAM CEZASI
Sekiz ay süren mahkemede, Holokost’tan kurtulan 99 kiÅŸi ifade verdi. Eichmann 31 Mayıs 1962’de idama mahkum edildi ve asıldı. Böylece Ä°srail tarihinde idam cezası ilk ve tek sefer kullanılmış oldu. Eichmann’ın cenazesi yakıldı ve külleri Ä°srail kara sularının dışında bir yere serpildi.
Müze direktörü Avinoam Armoni, Eichmann’ın yakalanmasının Ä°srail’in kimliÄŸi için çok önemli bir dönüm noktası olduÄŸunu belirterek, “Eichmann davasına kadar Ä°srail’de hiç kimse Holokost’un ne kadar korkunç bir dönem olduÄŸundan bahsetmemiÅŸti. Hayatta kalanların çoÄŸu, çocuklarına bile bir ÅŸey demediler” diye konuÅŸtu.
ARAÅžTIRMAYA DEVAM
Armoni, serginin Nisan ayında sona ereceÄŸini, daha sonra baÅŸka ülkelere de gitmeyi planladıklarını söyledi.
Küratör Avner A. ise Eichmann’ın hikayesinin hala tamamlanmadığının altını çizerek, “Her gün yeni ÅŸeyler buluyorum; çoÄŸunlukla da sergiyi görmeye gelenlerin küçük hikayelerinden... Benim rolüm bütün bu küçük parçaları bulup bir araya getirmek. AraÅŸtırmaya devam ediyorum” dedi.
